Rola snu w procesie uczenia się i zapamiętywania

Stabilny rytm snu wspomaga utrzymanie zegara biologicznego, co poprawia organizację procesów poznawczych. Sen, jako stan czynnościowy układu nerwowego, jest niezbędny dla jego prawidłowego funkcjonowania. Dzięki temu procesy uczenia się i zapamiętywania są bardziej efektywne. W jaki sposób? 

Prawidłowy sen a efektywne uczenie się — jaka jest zależność?

Sen odgrywa kluczową rolę w procesie uczenia się i zapamiętywania, wpływając na funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Regularny rytm snu ma istotne znaczenie, zwłaszcza u dzieci, które dzięki ustalonym godzinom snu i budzenia się efektywniej przyswajają wiedzę oraz lepiej zapamiętują informacje. 

Zdrowy sen a konsolidacja pamięci 

Sen odgrywa kluczową rolę w konsolidacji pamięci, wspierając procesy, które umożliwiają utrwalenie zdobytych informacji. Podczas snu zachodzą liczne procesy regeneracyjne i porządkujące aktywność układu nerwowego, które sprzyjają usuwaniu produktów przemiany materii oraz przywracaniu równowagi neurochemicznej.

Dzięki temu układ nerwowy regeneruje się, a synapsy ulegają przebudowie, co jest niezwykle istotne dla plastyczności mózgu. 

Proces ten wspiera konsolidację pamięci, umożliwiając mózgowi lepsze przyswajanie i utrwalanie nowych informacji. Dobra jakość i odpowiednia długość snu są kluczowe, gdyż zapewniają regenerację układu nerwowego i optymalne warunki do modelowania synaps, co wzmacnia pamięć. Prawidłowo funkcjonujący rytm dobowy, którego jednym z regulatorów jest melatonina, sprzyja utrzymaniu odpowiedniej jakości snu niezbędnej do prawidłowej konsolidacji pamięci1.

Jak zadbać o prawidłowy sen wspierający proces zapamiętywania?

Sen głęboki występujący w fazie NREM wspiera przede wszystkim utrwalanie pamięci deklaratywnej, natomiast sen REM odgrywa ważną rolę w konsolidacji pamięci proceduralnej i emocjonalnej.

. Ważne jest, aby zapewnić:

  • spokojne i ciche otoczenie;
  • optymalną temperaturę w pokoju;
  • wygodne łóżko. 

Przed snem należy unikać pobudzeń, ponieważ stres i produkcja kortyzolu mogą negatywnie wpływać na jakość snu. Dorośli mogą również skorzystać z technik relaksacyjnych, takich jak medytacja, joga czy głębokie oddychanie, aby poprawić jakość snu. Dobrze jest również zadbać o higienę snu, unikać światła niebieskiego przed snem i wynieść telefon z sypialni, by uniknąć przerywania snu przez powiadomienia2. 

Jakie leki mogą pomóc w zasypianiu?

W przypadku problemów ze snem, zwłaszcza przy sporadycznej bezsenności, skutecznym rozwiązaniem mogą być leki na sen Noctis Noc. Doksylamina, będąca substancją czynną tego leku, należy do grupy leków przeciwhistaminowych i charakteryzuje się działaniem uspokajającym oraz nasennym. 

Lek ten jest wskazany do krótkotrwałego leczenia bezsenności, szczególnie w sytuacjach trudności z zasypianiem, częstych przebudzeń w nocy czy zbyt wczesnego budzenia się rano. Jego działanie uspokajające jest szczególnie pomocne, gdy bezsenność jest wywołana stresem, niepokojem czy nerwowością, a co istotne, doksylamina nie powoduje uzależnienia, co odróżnia ją od innych leków uspokajających.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Skrócona informacja o leku: Noctis Noc.

Noctis Noc, 12,5 mg, tabletki powlekane: Każda tabletka powlekana zawiera 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu (Doxylamini hydrogenosuccinas).

Wskazania do stosowania: Krótkotrwałe, objawowe leczenie sporadycznej bezsenności u osób dorosłych, zwłaszcza w przypadku występowania trudności z zasypianiem, częstych przebudzeń nocnych lub wczesnego budzenia w godzinach porannych.
Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na inne leki przeciwhistaminowe. Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia krzyżowej reakcji nadwrażliwości z innymi lekami przeciwhistaminowymi, dlatego też nie wolno stosować leku przeciwhistaminowego blokującego receptory H1 w razie stwierdzenia nadwrażliwości na jakikolwiek lek z tej grupy. Astma.  Przewlekłe zapalenie oskrzeli. Rozedma płuc. Jaskra. Przerost gruczołu krokowego. Bliznowaciejący wrzód trawienny. Zwężenie odźwiernikowo-dwunastnicze. Zwężenie ujścia pęcherza moczowego. Ciężka niewydolność nerek lub schyłkowa niewydolność nerek. Ciężka niewydolność wątroby. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów izoenzymów CYP450. Należą do nich: leki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) (fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna), antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna, erytromycyna, telitromycyna), leki przeciwarytmiczne (amiodaron), leki przeciwwirusowe z grupy inhibitorów proteazy (indynawir, rytonawir, telaprewir), leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (flukonazol, ketokonazol, itrakonazol, worykonazol), terbinafina,  chinidyna, nefazodon, bupropion, gemfibrozyl. Ciąża i karmienie piersią. 
Podmiot odpowiedzialny: Biofarm Sp. z o.o., ul. Wałbrzyska 13, 60-198 Poznań, tel. +48 61 66 51 500

Bibliografia:

  1. Bagrowski B., Stres, aktywność fizyczna i jakość snu a pamięć prospektywna i retrospektywna u studentów kierunków medycznych, Polskie Forum Psychologiczne, t. 25, n.1, s. 45-61, 2022. ↩︎
  2. Bartel, K., Scheeren, R., & Gradisar, M. (2019). Altering adolescents’ pre-bedtime phone use to achieve better sleep health. Health communication, 34(4), 456-462. ↩︎